1. Virut là gì?

1.1. Định nghĩa

Virus (vi-rút) còn có các tên gọi khách như siêu vi, siêu vi khuẩn hay siêu vi trùng. Chúng là tác nhân truyền nhiễm chỉ nhân lên được khi ở bên trong tế bào sống của một sinh vật khác. Virus có thể xâm nhiễm vào tất cả các dạng sinh vật, từ động vật, thực vật cho tới vi khuẩn.

Hình ảnh: Virut cúm
Hình ảnh: Virut cúm

1.2. Cấu tạo

Các phần tử (hay hạt) virus (được gọi là virion) được tạo thành từ hai hoặc ba bộ phận

  • Phần vật chất di truyền được tạo nên từ DNA hoặc RNA, là những phân tử dài có mang thông tin di truyền.
  • Một lớp vỏ protein – được gọi với tên capsid – có chức năng bảo vệ hệ gen.
  • Một lớp vỏ bọc bên ngoài làm từ lipid mà bao bọc bên ngoài lớp vỏ protein khi virus ở ngoài tế bào (chỉ có trong một số trường hợp)
Hình ảnh: cấu tạo của virut điển hình
Hình ảnh: cấu tạo của virut điển hình

1.3. Hình dạng

Hình dạng của virus có sự khác nhau, từ dạng xoắn ốc hay khối hai mươi mặt đều đơn giản cho tới những cấu trúc phức tạp hơn. Một virus có kích thước trung bình vào khoảng 1/100 kích cỡ trung bình của một vi khuẩn. Hầu hết virus đều quá nhỏ để quan sát dưới kính hiển vi quang học.

Hình dạng của các loại Virut phổ biến trên thế giới
Hình ảnh: Hình dạng của các loại Virut phổ biến trên thế giới

2. Cách virut lây lan

Virus lây lan theo nhiều cách khác nhau như sau:

  • Virus thực vật thường được truyền từ cây này sang cây khác qua những loài côn trùng hút nhựa cây như rệp vừng
  • Virus động vật lại có thể được truyền đi nhờ những côn trùng hút máu. Những sinh vật mang mầm bệnh như vậy được gọi là những vector.
  • Virus cúm lan truyền thông qua ho và hắt hơi.
  • Norovirus và rotavirus, nguyên nhân chính của bệnh viêm dạ dày ruột siêu vi, lây lan qua đường phân-miệng và truyền từ người này sang người khác thông qua tiếp xúc, cũng như xâm nhập vào cơ thể qua thức ăn hay nước uống.
  • HIV là một trong vài loại virus lây nhiễm thông qua quan hệ tình dục và tiếp xúc với máu bị nhiễm bệnh.

Mỗi virus chỉ có thể xâm nhiễm vào một số dạng tế bào vật chủ nhất định, gọi là “biên độ vật chủ” (host range); biên độ này có thể rất hẹp hoặc rất rộng, tùy vào số lượng những sinh vật khác nhau mà virus có khả năng lây nhiễm.

So sánh độ lây nhiễm của các loại virut
Hình ảnh: So sánh độ lây nhiễm của các loại virut

Sự xâm nhập của virus trong động vật đã kích hoạt một phản ứng miễn dịch nhằm loại bỏ virus xâm nhiễm. Những phản ứng miễn dịch cũng có thể được tạo ra bởi vắc-xin, giúp tạo ra miễn dịch chủ động nhân tạo đối với một virus xâm nhiễm nhất định. Tuy nhiên, một số virus, bao gồm những loại gây ra AIDS và viêm gan siêu vi, lại có thể trốn tránh những phản ứng trên và gây ra sự nhiễm bệnh mãn tính.

Đa phần các chất kháng sinh không có hiệu quả đối với virus, dù vậy cũng đã có những loại thuốc kháng virus được phát triển.

3. Tại sao phải phun xịt khử trùng không khí để ngừa các loại virut như Corona?

Con đường lây nhiễm chính của virus gây cúm, hoặc suy hô hấp như corona, ebola, sars là qua các giọt hô hấp bắn ra khi bệnh nhân ho, hắt hơi… Chúng có thể chứa mầm bệnh, lây sang những người tiếp xúc gần với bệnh nhân.

Hình ảnh: Virut lây lan trong không khí như thế nào?
Hình ảnh: Virut lây lan trong không khí như thế nào?

Virus có thể lây lan qua không khí theo hai cách: Bên trong những giọt lớn rơi nhanh xuống mặt đất (màu đỏ) hoặc bên trong những giọt nhỏ trôi nổi trong không khí (màu xám).

  • Trong con đường đầu tiên, được gọi là truyền giọt, virus chỉ có thể lây lan khoảng 3 feet (1m) đến 6 feet (2m) từ người bị nhiễm bệnh.
  • Trong con đường thứ hai, được gọi là lây truyền qua đường không khí, virus có thể di chuyển từ 30 feet (9m) trở lên.

Nếu vi-rút không có trong không khí, tại sao các bác sĩ và y tá cần mặc quần áo bảo hộ đầy đủ, đeo khẩu trang, trong khi điều trị cho bệnh nhân?

Sau khi chúng tôi đào qua các nghiên cứu và nói chuyện với các nhà khoa học, câu trả lời dần xuất hiện.

Câu chuyện bắt đầu khá ngây thơ tại Đại học Harvard vào những năm 1930. William Wells là một kỹ sư danh tiếng tại thời điểm đó. Ông đã tìm ra một loạt các ý tưởng quan trọng về bệnh truyền nhiễm, giống như thực tế là tia UV giết chết vi khuẩn.

Một ngày nọ vào năm 1933, Wells phát hiện ra mầm bệnh (ông đang nghiên cứu vi khuẩn) bị mắc kẹt trong những giọt chất lỏng nhỏ – có thể là một số chất nhầy khi bạn hắt hơi hoặc nước bọt khi bạn ho. Các mầm bệnh tồn tại trong chất lỏng và có thể di chuyển trong không khí bên trong những giọt nước này.

Rõ ràng đây là một cách lây nhiễm. Nhưng Wells đã không dừng ở đó.

Anh biết rằng những giọt chất lỏng không tồn tại lâu trong không khí. Có 2 cách dễ hình dung như sau:

  • Những giọt lớn rơi xuống đất vì trọng lực. (Giống như mưa.)
  • Những giọt nhỏ bắt đầu bay hơi khi chúng rơi xuống. Cuối cùng, chúng trở nên nhẹ đến nỗi chúng lơ lửng trong không trung. (Giống như sương mù.)

“Do đó, có vẻ như việc truyền nhiễm qua không khí có thể có một trong hai dạng tùy thuộc vào kích thước của giọt bị nhiễm bệnh”, Wells viết trên Tạp chí Dịch tễ học Hoa Kỳ năm 1934. Ông đặt cho hai tên tuyến này:

  • Tuyến nhỏ giọt: Tác nhân gây bệnh rơi xuống đất trong những giọt lớn. Tác nhân gây bệnh không làm cho nó ở rất xa nguồn chất lỏng, nhưng nếu bạn chặn đường rơi, bạn có thể bị nhiễm bệnh.
  • Tuyến sương mù: Tác nhân gây bệnh được đưa lên không trung bên trong những giọt nhỏ. Tác nhân gây bệnh trôi nổi và có thể di chuyển quãng đường dài với dòng không khí. Nếu bạn hít phải sương mù này, bạn có thể bị nhiễm bệnh.

Trong những năm qua, thuật ngữ đầu tiên không thực sự gắn bó với truyền thông hay công chúng nói chung. Nhưng cái thứ hai chắc chắn có. Và những gì chúng tôi đã kết thúc là một thuật ngữ thường được sử dụng để mô tả cả hai tuyến truyền.

Hình ảnh: Virut Corona
Hình ảnh: Virut Corona

Virut Corona (hay còn có các tên gọi khác N-CoV 2019, Covid19, Sars-cov 2…) về bản chất là vi rút truyền nhiễm qua đường hô hấp.

Virus Corona di chuyển qua con đường nhỏ giọt thường chỉ di chuyển khoảng 3 feet (và không quá 6 feet). Chúng ở trong không khí ít hơn một giây. Vì vậy, để bắt những virus này, bạn phải ở trong vòng 6 feet của một người truyền nhiễm.

Virut Corona lây lan qua con đường nhỏ giọt. Không có nghi ngờ gì về điều đó. Một giọt chất lỏng bị nhiễm Corona dính vào mặt bạn, và bằng cách nào đó đi vào mắt, mũi, miệng của bạn và bạn đã bị nhiễm nó..

Virus Corona còn có thể di chuyển qua tuyến đường thứ hai – tuyến đường trên không – có thể di chuyển hơn 30 feet và có thể ở trong không khí trong vài phút, thậm chí hàng giờ, khi độ ẩm và nhiệt độ phù hợp.

Điều đó có nghĩa là bạn thậm chí không phải gặp người nhiễm virus từ người đó. Một người nhiễm bệnh có thể hắt hơi, bước ra khỏi phòng và để lại một màn sương truyền nhiễm phía sau.

Một số loại vi-rút, như sởi và thủy đậu, lây lan theo cách này (đó là lý do tại sao chúng có R0 cao như vậy)

Tuy đây không phải con đường chính, nhưng nó tồn tại và có thể lây nhiễm rất nhanh. Đó là lý do bạn nên khử trùng các bề mặt để tránh các giọt rơi, nhưng bạn cũng cần khử trùng không khí để phòng ngừa màn sương nhiễm khuẩn nCoV.

Virut corona lây trong không khí văn phòng như thế nào?
Hình ảnh: Virut corona lây trong không khí văn phòng như thế nào?

Có thể bạn quan tâm

Dịch vụ phun khử trùng không khí của TKT Cleaning: https://tktg.vn/dich-vu/dich-vu-khu-trung-van-phong-cong-ty/

Xem thêm Video về các văn phòng khử trùng không khí

Nguồn: công ty vệ sinh TKT Cleaning

Công ty vệ sinh công nghiệp Toàn Diện - Chuyên Nghiệp - Giá Tốt tại TPHCM

Write a comment

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.

09.38.17.22.94
icons8-exercise-96 challenges-icon chat-active-icon
chat-active-icon